झापा । नेपाल–भारत खुला सीमाको दुरुपयोग गर्दै हुने पशु तस्करी फेरि एकपटक उजागर भएको छ। झापाको भद्रपुर नगरपालिका–३ स्थित किच्चकबध सीमा क्षेत्रमा भारततर्फ अवैध रूपमा लैजाँदै गरिएका ६ वटा गाई तथा बहर बाछालाई सशस्त्र प्रहरी बल नेपालले नियन्त्रणमा लिएको छ।
सशस्त्र प्रहरी बलको बोर्डर आउट पोस्ट (बिओपी) पृथ्वीनगरबाट सशस्त्र प्रहरी निरीक्षक मिलन श्रेष्ठको नेतृत्वमा खटिएको मोबाइल गस्ती टोलीले सोमबार नियमित सीमा निगरानीका क्रममा ती पशुहरू नियन्त्रणमा लिएको हो।
प्रारम्भिक विवरणअनुसार करिब ५० हजार रुपैयाँ मूल्य बराबरका ती गाई तथा बहर कुनै वैधानिक प्रक्रिया पूरा नगरी भारततर्फ लैजान खोजिएको अवस्थामा फेला परेका थिए।
नियन्त्रणमा लिइएका सबै पशुहरू हाल बिओपी पृथ्वीनगरको संरक्षणमा राखिएको सशस्त्र प्रहरीले जनाएको छ। आवश्यक कानुनी प्रक्रिया पूरा गरेपछि सम्बन्धित भन्सार कार्यालयमा बुझाइने तयारी भइरहेको छ।
खुला सीमाको पुरानै चुनौती
नेपाल–भारत खुला सीमाका कारण झापा, मोरङ, सुनसरी, कपिलवस्तु, रूपन्देही, बाँके, बर्दिया, कैलालीलगायत सीमावर्ती जिल्लामा पशु तस्करी वर्षौंदेखिको चुनौती बनेको छ। तस्करहरूले प्रायः रातिको समय, ग्रामीण कच्ची बाटो, खेत तथा नदी–खोल्सा आसपासका क्षेत्र प्रयोग गरेर गाई, गोरु र बाछाबाछी भारततर्फ कटाउने प्रयास गर्ने गरेका छन्।
सुरक्षा अधिकारीहरूका अनुसार पशु तस्करी केवल राजस्व छलीको विषय मात्र होइन, सीमापार सञ्चालन हुने संगठित अवैध कारोबारसँग पनि जोडिएको संवेदनशील अपराध हो। त्यसैले यस्ता गतिविधिमाथि विशेष निगरानी राखिएको छ।
सशस्त्र प्रहरीको कडाइ
पछिल्ला महिनाहरूमा सशस्त्र प्रहरी बलले सीमावर्ती क्षेत्रमा मोबाइल गस्ती, एम्बुस, सूचना संकलन र निगरानीलाई थप प्रभावकारी बनाएको छ। त्यसकै परिणामस्वरूप अवैध ओसारपसारका प्रयासहरू लगातार असफल हुँदै गएका छन्।
सुरक्षा निकायका अनुसार तस्करहरूले सुरक्षा निगरानी कमजोर हुने समय र सुनसान क्षेत्र छनोट गर्ने गरे पनि गस्तीको दायरा विस्तार भएपछि उनीहरूको गतिविधिमा अंकुश लाग्न थालेको छ।
स्थानीय समुदायको भूमिका पनि महत्वपूर्ण
स्थानीय बासिन्दाले खुला सीमाको दुरुपयोग गर्दै हुने पशु तस्करी नियन्त्रणका लागि सुरक्षा निकाय, भन्सार प्रशासन, स्थानीय तह र समुदायबीच अझ प्रभावकारी समन्वय आवश्यक रहेको बताएका छन्।
उनीहरूका अनुसार स्थानीय सूचना प्रणालीलाई सक्रिय बनाएर शंकास्पद गतिविधिबारे समयमै जानकारी गराउन सके यस्ता अवैध कारोबार नियन्त्रण गर्न थप सहज हुनेछ।
सशस्त्र प्रहरीले सीमा क्षेत्रमा हुने पशु तस्करी, अवैध ओसारपसार तथा राजस्व छलीविरुद्धको अभियानलाई निरन्तर कडाइका साथ अघि बढाइने जनाएको छ।
पछिल्लो घटनाले सीमामा सुरक्षा निगरानी प्रभावकारी बन्दै गएको देखाए पनि पशु तस्करीलाई पूर्ण रूपमा नियन्त्रण गर्न सुरक्षा निकाय, भन्सार प्रशासन, स्थानीय सरकार र समुदायबीचको सहकार्य अझ मजबुत बनाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याएको छ।
