केशर राई
काठमाडौं । नेपाली सेनाका रथी गणेशकुमार श्रेष्ठ संयुक्त राष्ट्र संघको अबेईस्थित शान्ति मिसन (UNISFA) का लागि नयाँ फोर्स कमाण्डर नियुक्त भएका छन्। सोमबार राति न्यूयोर्कस्थित संयुक्त राष्ट्र मुख्यालयबाट महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले श्रेष्ठको नाम घोषणा गरेसँगै अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति मिसनमा नेपाली सेना फेरि एकपटक प्रमुख नेतृत्वमा उक्लिएको छ।
घानाका मेजर जनरल रोबर्ट याव अफ्रामको कार्यकाल सकिएपछि अबेई मिसनमा नयाँ नेतृत्व आवश्यक परेको थियो। सोही आवश्यकताअनुरूप संयुक्त राष्ट्रले विविध अनुभव, नेतृत्व क्षमता तथा शान्ति मिसनमा नेपाली सेनाको प्रभावकारी भूमिकालाई आधार बनाउँदै श्रेष्ठलाई फोर्स कमाण्डरमा मनोनयन गरेको हो।
नेपाल–यूएन सहयोगमा थप गहिरो विश्वास
नेपाली सेनाले पनि श्रेष्ठको नियुक्तिको पुष्टि गर्दै यो नियुक्तिले नेपालप्रति अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको विश्वास झनै मजबुत भएको जनाएको छ। तर महासचिवको औपचारिक पत्र भने प्राप्त भइसकेको छैन। पत्र प्राप्त हुनेबित्तिकै आवश्यक प्रक्रियासहित श्रेष्ठ अबेई जाने तयारी तीव्र हुने सेनाले बताएको छ।
नेपाली सेना विगत तीन दशकभन्दा बढी समयदेखि विभिन्न यूएन शान्ति मिसनहरूमा निरन्तर सक्रिय रहँदै आएको छ। फोर्स कमाण्डर जस्तो उच्च जिम्मेवारी प्राप्त हुनु नेपालका शान्ति सेनाहरूको दक्षता, व्यावसायिकता र समर्पणको प्रतिफलका रूपमा हेरिएको छ।
श्रैष्ठको ३६ वर्षको अनुभव- सैन्य जीवनदेखि अन्तर्राष्ट्रिय भूमिकासम्म
रथी श्रेष्ठको सैन्य करियर ३६ वर्षभन्दा बढी फैलिएको छ। उनले नेपाली सेनामा विविध जिम्मेवारी बहन गर्दै टोली कमाण्ड, अपरेसन योजना, तालिम व्यवस्थापनदेखि अन्तर्राष्ट्रिय समन्वयजस्ता गम्भीर भूमिकामा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै आएका छन्।
यूएन मिसनमा पनि उनको पहिल्यैदेखि उच्च प्रतिष्ठा रहेको छ। विभिन्न देशमा शान्ति मिसनका जिम्मेवारी सम्हालेका श्रेष्ठले कठिन परिस्थितिमा निर्णय क्षमताको उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका कारण उनलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमै ‘प्रोफेशनल कमाण्डर’ का रूपमा मानिन्छ।
अबेई मिशनः चुनौतीपूर्ण क्षेत्र र मजबुत नेतृत्वको आवश्यकता
अबेई क्षेत्र दक्षिण सुडान र सुडानबीचको सीमा–विवादग्रस्त भूभाग हो, जहाँ स्थायी राजनीतिक समाधान अभाव, जातीय तनाव, सशस्त्र समूहको गतिविधि र मानव सुरक्षासम्बन्धी चुनौतीहरू निरन्तर रहँदै आएका छन्।
यही संवेदनशीलता र जटिलताका कारण अबेईमा फोर्स कमाण्डरको भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ।
रथी श्रेष्ठले अबेईमा स्थानीय समुदायबीचको विश्वास निर्माण, सुरक्षा परिस्थितिको स्थिरीकरण, तथा सैनिकहरूको संयोजन र समन्वय जस्ता महत्वपूर्ण जिम्मेवारी सम्हाल्नुपर्नेछ।
अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको अपेक्षा बढ्दो
संयुक्त राष्ट्रका विज्ञहरूले अबेई मिशनमा नेपाली फोर्स कमाण्डरको आगमनले मिसनमा कार्य–अनुशासन, सुरक्षा व्यवस्थापन, तथा मानवीय सहयोगमा थप सकारात्मक प्रभाव पर्ने अपेक्षा व्यक्त गरेका छन्।
नेपाली सेनाको संयमित, अनुशासित र मानव–केन्द्रित शान्ति अपरेसन शैलीले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा विगतमा पनि उत्कृष्ट प्रभाव छोडेको तथ्यले यो अपेक्षा अझ बलियो बनाएको छ।
नेपालका लागि गौरव
रथी श्रेष्ठको नियुक्ति नेपालको कूटनीतिक छवि, नेपाली सेनाको प्रतिष्ठा र शान्ति सैनिकको इतिहासका लागि एउटा अर्को महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ।
शान्ति सेनामा आफ्नो योगदानका कारण विश्वभरि नै भरोसामन्द साझेदार बनेको नेपालले आगामी दिनमा पनि यस्तै नेतृत्वदायी भूमिकाहरू प्राप्त गर्ने अपेक्षा सरकार, सेना र कूटनीतिज्ञहरूले व्यक्त गर्दै आएका छन्।
