काठमाडौं । काठमाडौंको एक सामान्य गल्लीभित्र रहेको दुईतले घर। बाहिरबाट हेर्दा कुनै साधारण मध्यमवर्गीय परिवारको घरजस्तो लाग्छ। तर यही घरभित्र मंगलबार बिहान प्रहरीको छापा परेपछि देखिएको दृश्यले राजधानीमै रहेको भूमिगत वित्तीय साम्राज्यको पर्दा च्यातिदियो।
गहिरो आलमारीका ढोकामुनि सजाइएका नोटका थुप्रा र चम्किँदो सुनका गहना। प्रहरीका आँखाहरू अचम्ममा डुबाउँदै घरबाट बरामद भयो ४ करोड २५ लाख ५० हजार नगद र साढे ९ किलो सुन।
तर, यो त केवल सतहको कथा हो, घटनाको अनुसन्धानमा खटिएका अनुसन्धानकर्ताहरू भन्छन्, ‘यसै घर र यसै परिवारसँग जोडिएको एउटा जालोमा अझै २०–३० करोड नगद विभिन्न गोदामहरूमा लुकाइएको हुनसक्छ।’
७६ वर्षीय विनोद श्रेष्ठ, मूल घर गोरखा नगरपालिका–६, अहिले काठमाडौं–२६ स्थित आफ्नै घरमा बस्दै आएका थिए। घरमा श्रीमती पनि थिएनन्—छापामारीको दिन उनी गोरखा गएकी थिइन्।
प्रहरीको टोलीले ढोका खोलेर घरभित्र पस्दा, पहिलो नजरमा सामान्य देखिने कोठाहरूभित्र एक किसिमको वित्तीय गुप्तचर केन्द्र पत्ता लाग्यो। यसअघि केवल कानमा सुन्न पाइने मिटरब्याजको धन्दाको प्रमाण यही घरका कोठाहरूभित्र भेटियो।
प्रहरीको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट खुलेको छ- विनोदका तीन छोराहरूले सञ्चालन गरेको ‘एबीडी’ नामक कम्पनीको मुख्य काम नै पैसा उधारो दिनु र नगद भण्डारण गरेर कमिसन असुल्नु।
काठमाडौं, ललितपुर र भक्तपुरमा छुट्टाछुट्टै गोदामहरू बनाएर रकम राख्ने गरेको हुनसक्ने अनुमान छ। बरामद गरिएको ४ करोडभन्दा बाहिर अझै २०–३० करोड नगद यी गोदामहरूमा लुकाइएको प्रहरीको अनुमान छ।
यो केवल एउटा व्यक्तिको निजी सम्पत्ति होइन, मिटरब्याज, सुनको कारोबार र बिटक्वाइनको भूमिगत साम्राज्यको सानो अंश मात्र हो।
अनुसन्धान अधिकारीहरूका अनुसार यो परिवारले पैसा मात्र राखिदिँदैन, बिटक्वाइनमार्फत १० प्रतिशतसम्मको कमिसन लिएर व्यापारीहरूको रकम पनि पठाउँछ। चीन जाने ठूला व्यापारीहरूका लागि अमेरिकाबाट बिटक्वाइनमार्फत रकम हालिदिने सञ्जाल यसै परिवारको नियन्त्रणमा छ।
सुन र नगदलाई सुरक्षित पार्न उनीहरूले ठूला गाडीहरूको काफिला प्रयोग गर्छन्, जसले यो कारोबारलाई झन् संगठित बनाएको छ। यसरी राजधानीमै बसेर, भित्रभित्रै भूमिगत अर्थतन्त्रको एउटा गहिरो जाल बुनेका विनोद र उनका छोराहरूले प्रहरी छापामारीको बेला उल्टै प्रहरी अधिकारीहरूमाथि पनि आरोप लगाएका छन्।
श्रेष्ठको भनाइमा, प्रहरीका केही अधिकारीहरूले आफ्नै नगद र सुन पनि उनको घरमा राख्ने गरेका छन्। यसले अनुसन्धानलाई अझै जटिल बनाइरहेको छ।
यता, राजस्व अनुसन्धान विभागकी उपमहानिर्देशक कृष्ण कुमारी श्रेष्ठ भन्छिन्, ‘अदालतबाट म्याद लिएर हामीले प्रारम्भिक अनुसन्धान थालेका छौँ।’
यो अनुसन्धान अब केवल नगद र सुन बरामदको सीमामा सीमित छैन। यसले काठमाडौं उपत्यकाभित्रै मिटरब्याजको ब्याजको धन्दाले बनेको भूमिगत अर्थतन्त्र, सुन र बिटक्वाइनमार्फतको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्जाल, र राजनीतिक–प्रशासनिक तहसम्म पुग्ने सम्भावित संलग्नताको झलक दिएको छ।
बाहिरबाट सामान्य देखिने काठमाडौं–२६ को घर अहिले वित्तीय अपराधको प्रतीक बनेको छ। यस घरको ढोकाभित्र पाइएको करोडौंको नगद र सुनको चमक केवल सतह हो। वास्तविक धनको नदी त काठमाडौंका विभिन्न छायायुक्त गोदामहरूमा बगिरहेको छ, जसलाई प्रहरी अहिलेसम्म केवल नक्सामा खोज्दैछ।
