काठमाडौं । नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षक (आईजीपी) दानबहादुर कार्कीले बदलिँदो सुरक्षा चुनौतीसँगै प्रहरी संगठनमाथिको जिम्मेवारी पनि थपिँदै गएको बताएका छन्।
आईजीपी कार्कीले ‘दुइटै पीरलाई एउटै झिरले हान्नुपर्ने बाध्यता प्रहरीलाई आइलागेको छ’ भन्दै प्रहरीले एकैपटक फरक–फरक प्रकृतिका चुनौती सामना गर्नुपर्ने अवस्था रहेको बताएका हुन्।
अपराध नियन्त्रण, प्रविधिको बढ्दो प्रयोग, सामाजिक सञ्जालमार्फत फैलिने गलत सूचना तथा नागरिकका बढ्दो अपेक्षाबीच प्रहरीको भूमिका थप चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ। परम्परागत अपराध नियन्त्रणसँगै नयाँ प्रकृतिका अपराध र प्रविधिको दुरुपयोग नियन्त्रण गर्नु प्रहरीका लागि थप चुनौती बनेको छ।
यस्तो अवस्थामा प्रहरी संगठनका हरेक सदस्यले आफ्नो जिम्मेवारीप्रति थप इमानदार, अनुशासित, व्यावसायिक र जवाफदेही बन्नुपर्ने देखिन्छ।
आईजीपी कार्कीको अभिव्यक्तिले प्रहरीसामु रहेका चुनौतीलाई एउटै दृष्टिकोणबाट हेरेर समाधान गर्न नसकिने संकेत गर्छ। अपराध नियन्त्रणसँगै सामाजिक तथा प्रविधिजन्य चुनौतीलाई पनि समान रूपमा सम्बोधन गर्नुपर्ने आवश्यकता उनले औंल्याएका छन्।
प्रहरी केवल अपराध भएपछि कारबाही गर्ने संस्थाका रूपमा सीमित नभई अपराध हुन नदिन पूर्वतयारी गर्ने, सूचना संकलन तथा विश्लेषणलाई प्रभावकारी बनाउने, प्रविधिको सदुपयोग गर्ने र नागरिकसँगको सम्बन्ध अझ बलियो बनाउने संगठनका रूपमा अघि बढ्नुपर्ने उनको नेतृत्वदायी दृष्टिकोण देखिन्छ।
बदलिँदो समयमा प्रहरीका चुनौती पनि बदलिँदै गएका छन्। परम्परागत अपराधसँगै साइबर अपराध, सामाजिक सञ्जालको दुरुपयोग, भ्रामक सूचना र प्रविधिको गलत प्रयोगजस्ता विषय प्रहरीको कार्यक्षेत्रमा थपिँदै गएका छन्।
यससँगै नागरिकले प्रहरीबाट छिटो, निष्पक्ष र प्रभावकारी सेवा अपेक्षा गरिरहेका छन्। त्यसैले प्रहरी संगठनभित्र अनुशासनसँगै व्यावसायिक क्षमता, प्रविधिमैत्री सोच र नागरिकप्रतिको उत्तरदायित्व अझ मजबुत बनाउनुपर्ने आवश्यकता छ।
आईजीपी कार्कीको भनाइको सार पनि यही हो- चुनौती जति जटिल बन्दै जान्छ, प्रहरीको तयारी, क्षमता र जिम्मेवारी पनि त्यति नै बलियो हुनुपर्छ।
कठिन परिस्थितिमा नेतृत्वको वास्तविक परीक्षा हुन्छ। चुनौती बढ्दै जाँदा संगठनभित्रको एकता, अनुशासन र व्यावसायिकता अझ महत्वपूर्ण हुन्छ।
जनताको सुरक्षा र विश्वास प्रहरीको सबैभन्दा ठूलो जिम्मेवारी हो। नागरिकको भरोसा जित्दै बदलिँदो सुरक्षा चुनौती सामना गर्न सक्षम प्रहरी संगठन निर्माण गर्नु आजको आवश्यकता हो।
दुईतिरबाट आउने चुनौतीलाई एउटै रणनीति र दृढताका साथ सामना गर्दै प्रहरीलाई अझ सक्षम, अनुशासित र परिणाममुखी बनाउने सन्देश आईजीपी कार्कीको अभिव्यक्तिले दिएको छ।
