काठमाडौं । देशैभर प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको माहोल तातिँदै गएको छ। सडक, चोक, चिया पसलदेखि सामाजिक सञ्जालसम्म चुनावी बहसले प्राथमिकता पाएको छ। दलहरूले उम्मेद्वार टुंग्याइसकेका छन्, नेता–कार्यकर्ता मैदानमा उत्रिएका छन् र मतदाताको मन जित्ने प्रतिस्पर्धा अब खुला रूपमा सुरु भइसकेको छ।
यसै सन्दर्भमा गोरखा क्षेत्र नम्बर १ यो पटक विशेष चासोको केन्द्र बनेको छ। कारण- पुराना दल र उदाउँदै गरेका नयाँ शक्तिबीचको प्रत्यक्ष भिडन्त। आगामी प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि गोरखा–१ मा १३ जनाको उम्मेद्वारी परेको छ।
नेपाली कांग्रेसबाट प्रेमकुमार खत्री, नेकपा (एमाले) बाट रामचन्द्र लामिछाने, नेकपा (पूर्वमाओवादी) बाट हरिराज अधिकारी र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) बाट सुदन गुरुङ प्रमुख प्रतिस्पर्धीका रूपमा देखिएका छन्।
अन्य उम्मेद्वारहरूमा उज्यालो नेपाल पार्टीका रामकाजी राना मगर, नेकपा (माओवादी केन्द्र) का विष्णुप्रसाद रिजाल, नेशनल रिपब्लिक नेपालका आकाश राना मगर, नेपाल मजदुर किसान पार्टीकी मनुकुमारी श्रेष्ठ, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका केदारमणि खनाल, प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीका गोपालबाबु श्रेष्ठ, मंगोल नेशनल अर्गनाइजेशनका देवबहादुर थापा र संयुक्त नागरिक पार्टीका जितबहादुर घले रहेका छन्।
तर, चुनावी गणनामा मुख्य प्रतिस्पर्धा भने चार जनाबीच सीमित हुने संकेत देखिएको छ।
कांग्रेस : संगठन बलियो, उम्मेद्वार कमजोर?
नेपाली कांग्रेसका उम्मेद्वार खत्री महाधिवेशन प्रतिनिधि तथा महासमिति सदस्य हुन्। पार्टी संगठन गोरखामा तुलनात्मक रूपमा बलियो भए पनि खत्री स्वयं भूगोलमा खासै चिनिएका नेता होइनन्।
काठमाडौं केन्द्रित राजनीति, व्यवसायिक पहुँच र नेतृत्वसँगको निकटता उनका बलिया पक्ष मानिए पनि यही कारणले उनी ‘गोरखाका आफ्नै नेता’का रूपमा स्थापित हुन नसकेको विश्लेषण भइरहेको छ। संगठन भए पनि भावनात्मक जोड कमजोर हुँदा कांग्रेसको जित सहज देखिँदैन।
एमाले : शक्ति छ, तर पकड कमजोर
नेकपा एमालेबाट उम्मेद्वार बनेका रामचन्द्र लामिछाने विद्यार्थी राजनीतिबाट उदाएका र पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीनिकट नेता हुन्। संगठन परिचालन र आक्रामक प्रचारमा उनी सक्षम मानिन्छन्।
तर, गोरखा–१ एमालेको परम्परागत बलियो क्षेत्र होइन। उम्मेद्वार सबल भए पनि क्षेत्रगत पकड कमजोर हुँदा एमालेका लागि चुनावी बाटो चुनौतीपूर्ण देखिन्छ।
नेकपा : अनुभवी तर आलोचित
नेकपा (पूर्वमाओवादी) बाट उम्मेद्वार बनेका हरि अधिकारी यस क्षेत्रका लागि नयाँ नाम होइनन्। यसअघि यही क्षेत्रको प्रतिनिधित्व गर्दै संसद पुगेका उनी अनुभवी नेता हुन्।
सरल जीवनशैली र लो-प्रोफाइल छविका कारण व्यक्तिगत रूपमा आलोचना कम भए पनि विकासमा ठोस उपलब्धि देखाउन नसकेको आरोप उनीमाथि छ।
चुनाव नजिकिँदै गर्दा मात्रै सक्रिय देखिन थालेका अधिकारीप्रति मतदाताको भरोसा कति बाँकी छ भन्ने प्रश्न निर्णायक बन्ने देखिन्छ।
रास्वपा : युवा उत्साह र नयाँ राजनीतिक आशा
सबैभन्दा बढी चर्चा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका उम्मेद्वार सुदन गुरुङको छ। ‘हामी नेपाल’ नामक युवा–सञ्चालित गैरसरकारी संस्थाका अध्यक्ष गुरुङ २०७२ सालको भूकम्पपछिको राहत अभियानबाट राष्ट्रिय स्तरमा चिनिएका व्यक्ति हुन्।
स्वास्थ्य, युवा सशक्तिकरण र सामाजिक न्यायका मुद्दामा सक्रिय उनी पछिल्ला वर्षहरूमा युवा आन्दोलनको प्रमुख अनुहारका रूपमा उभिएका छन्। भाषणभन्दा काम, पदभन्दा अभियानलाई प्राथमिकता दिने उनको छविले युवामाझ राम्रो प्रभाव पारेको देखिन्छ।
तर, नयाँ दल भएकाले संगठन र चुनावी अनुभवको अभाव नै उनको मुख्य चुनौती हो।
निष्कर्ष : खुला प्रतिस्पर्धा, अन्तिम फैसला मतदाताको
गोरखा–१ मा यस पटक कुनै एक उम्मेद्वारलाई स्पष्ट अग्रता दिन सकिने अवस्था छैन।
कांग्रेससँग संगठन छ, तर उम्मेद्वारसँग स्थानीय पकड कमजोर छ।
एमालेसँग शक्ति छ, तर क्षेत्र अनुकूल छैन।
नेकपासँग अनुभव छ, तर भरोसा घट्दो छ।
रास्वपासँग उत्साह र युवा समर्थन छ, तर संरचना कमजोर छ।
चार धारको यस चुनावी भिडन्तमा अन्ततः एक जनामात्र संसद पुग्नेछन्। पुरानो समीकरण दोहोरिन्छ कि नयाँ इतिहास लेखिन्छ? यसको अन्तिम निर्णय अब गोरखा–१ का मतदाताको हातमा छ।
